โครงการศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบเยาวชนพลยุติธรรม
หลักการและเหตุผล
                         ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของสังคมโลกยุคโลกาภิวัตน์ (Globalization) การพัฒนาการติดต่อสื่อสาร การคมนาคมขนส่ง และเทคโนโลยีสารสนเทศ  แสดงให้เห็นถึงการเจริญเติบโตของความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ การเมือง เทคโนโลยีและวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงระหว่างปัจเจกบุคคล ชุมชน หน่วยธุรกิจและรัฐบาล นำมาซึ่งสภาพปัญหาสังคมหลายด้านที่กำลังคุกคามประเทศอยู่ในปัจจุบัน โดยเฉพาะปัญหาอาชญากรรม ภัยที่ใกล้ตัวและนับได้ว่าเป็นปัญหาสังคมที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนในประเทศ   หลายปีที่ผ่านมาสถิติการเกิดอาชญากรรมในประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ยังมีปัญหาใหญ่ด้านต่าง ๆ อาทิ ปัญหาด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อม  ปัญหาด้านการไม่เคารพกฎหมายหรือปัญหาด้านการละเมิดสิทธิ์ และปัญหาความขัดแย้งในสังคม               การพัฒนาประเทศให้เจริญก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง จำเป็นที่จะต้องอาศัยสติปัญญาและความสามารถของคนในชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเด็กและเยาวชนที่เป็นวัยแห่งการเรียนรู้สร้างสรรค์และเป็นกำลังสำคัญต่อการขับเคลื่อนทิศทางของประเทศในทางที่ถูกต้องและเหมาะสม  สมควรอย่างยิ่งที่จะต้องได้รับการต่อยอดและพัฒนาทั้งด้านความรู้ ทักษะ เจตคติ เพื่อให้เกิดสัมพันธภาพที่ดีต่อชุมชนและสังคม เรียนรู้และเข้าใจในวัฒนธรรม ประเพณี ภูมิปัญญา กฎหมาย และบทบาทของความเป็นพลเมืองที่ดีในระบอบประชาธิปไตย ตั้งแต่เล็กจนเติบโตเป็นผู้ใหญ่ เพื่อให้ “รู้เท่า รู้ทัน” มีภูมิคุ้มกันที่ดีในสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เป็นเมล็ดพันธุ์แห่งความดีและความงามในจิตใจ สามารถดำเนินชีวิตที่ถูกต้องและดีงาม (มีความรู้จริงใน    สิ่งที่มี สิ่งที่ทำ มีคุณธรรม ไม่ประมาทต่อการดำเนินชีวิต และมีจิตอาสาเพื่อส่วนรวม) ดังนั้นการที่จะให้เด็กและเยาวชนเกิดภูมิคุ้มกันที่ดีต่อการดำเนินชีวิต และใช้ทักษะในการแก้ไขปัญหาได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องอาศัยการสร้างการมีส่วนร่วมให้เกิดขึ้นกับเด็กและเยาวชน โดยใช้กิจกรรมต่าง ๆ ภายในโรงเรียนและชุมชนเป็นเครื่องมือสอดแทรกความรู้ ทักษะ เจตคติ ที่ช่วยให้เด็กและเยาวชนสามารถประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน รวมไปถึงสามารถถ่ายทอดและขยายองค์ความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาพกายและจิต การสร้างความเป็นพลเมือง กฎหมายและกระบวนการยุติธรรม และการเสริมสร้างความสมานฉันท์ในโรงเรียน ถ่ายทอดสู่สถานศึกษาอื่น ๆ  ให้มีจิตสำนึกที่ดีต่อสังคมและชุมชน
 
   
                         โครงการเยาวชนพลยุติธรรมจึงเกิดขึ้นจากความร่วมมือของหน่วยงานที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องด้านกระบวนการยุติธรรม ด้านการศึกษาและการพัฒนาสังคม โดยมีวัตถุประสงค์หลักในการเสริมสร้างและพัฒนาให้เด็กและเยาวชนมีจิตสำนึกที่ดีเกี่ยวกับความซื่อสัตย์สุจริต และยุติธรรม การป้องกันและแก้ไขปัญหาอาชญากรรมในโรงเรียน การสร้างองค์ความรู้ด้านกฎหมาย และกระบวนการเสริมสร้างความสมานฉันท์ ผ่านการดำเนินกิจกรรมในโรงเรียนต่างๆ  โดยโครงการเยาวชนพลยุติธรรมได้เริ่มดำเนินงานมาตั้งแต่ พ.ศ. 2548 จนถึงปัจจุบัน เป็นระยะต่อเนื่องกว่า 7 ปี ซึ่งถือได้ว่าโครงการฯ มีการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง  มีรูปแบบการดำเนินกิจกรรมที่มีการพัฒนาและขยายเครือข่ายไปยังโรงเรียนต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า 440 แห่ง ทั่วประเทศ  ทำให้เกิดกิจกรรมที่ส่งเสริมและสนับสนุนให้เด็กและเยาวชนในสถานศึกษาเรียนรู้และทำกิจกรรมสร้างสรรค์เพื่อปลูกจิตสำนึก ค่านิยมและทัศนคติที่ถูกต้องในเรื่องความยุติธรรมและความสมานฉันท์  มีวิทยากรแกนนำนักเรียนที่สามารถถ่ายถอดความรู้กฎหมายและกระบวนการยุติธรรม ไม่น้อยกว่า 8,800 คน ทั่วประเทศ เกิดกิจกรรมต้นแบบดีเด่น (Best Practice) ที่ส่งเสริมการป้องกันและแก้ไขปัญหาอาชญากรรมในโรงเรียน การสร้างองค์ความรู้ด้านกฎหมาย และกระบวนการเสริมสร้างความสมานฉันท์  ไม่น้อยกว่า 120 กิจกรรม และเกิดเครือข่ายครู ผู้ปกครอง ชุมชนและบุคลากรในกระบวนการยุติธรรมไม่ต่ำกว่า 200 แห่ง
   
                        ผลสำเร็จดังกล่าวของการดำเนินกิจกรรมโครงการเยาวชนพลยุติธรรม ตั้งแต่ระยะที่ 1-7 สิ่งที่มีการดำเนินงานอย่างเป็นรูปธรรมและสมควรจัดทำเป็นนโยบายสู่การปฏิบัติคือ การทำให้เด็กและเยาวชนเข้าใจถึงบริบทชุมชนที่ตนอาศัยอยู่ เรียนรู้วัฒนธรรมของชุมชน ใช้องค์ความรู้เดิมด้านกฎหมายและกระบวนการยุติธรรมที่ได้รับจากโครงการ ฯ ในการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ในชุมชน โดยบูรณาการผ่านหลักสูตรการเรียน การสอนของโรงเรียนอย่างเป็นรูปธรรม และสร้างความร่วมมือระหว่างโรงเรียนและชุมชนในการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ดานกระบวนการยุติธรรม ซึ่งจะเป็นแนวทางที่ช่วยให้การป้องกันและแก้ไขปัญหาการกระทำผิดของเด็กและเยาวชนที่อยู่ในวัยเรียน ปัญหาการทะเลาะวิวาท รวมทั้งการสร้างจิตสำนึกความเป็นพลเมืองดีในระบอบประชาธิปไตยที่ขยายผลสู่ชุมชนใกล้เคียง
   
                        ดังนั้น การปฏิบัติเพื่อขับเคลื่อนให้เกิดความเข้มแข็งและยั่งยืนของโครงการเยาวชนพลยุติธรรม   จึงควรใช้ฐานความรู้ที่มีอยู่ในโรงเรียนต้นแบบเป็นกลไกในการสร้างความเข็มแข็ม และยั่งยืนในการจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมความรู้ความเข้าใจด้านกฎหมายและกระบวนยุติธรรในท้องถิ่น โดยจัดตั้งเป็น  “ศูนย์การเรียนรู้ต้นแบบเยาวชนพลยุติธรรม” ขึ้นในโรงเรียนหรือสถานศึกษา ซึ่งโครงการดังกล่าวนี้สามารถตอบสนองยุทธศาสตร์ของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) 2555 - 2564 ว่าด้วยยุทธศาสตร์เฉพาะ ข้อที่ 5.2.3 เสริมสร้างศักยภาพของชุมชนและท้องถิ่น สนับสนุนกิจกรรมเพื่อการพัฒนา ความเข้มแข็งเชิงระบบและการมีส่วนร่วมของชุมชนและท้องถิ่น อันรวมถึงผู้นำ กลุ่ม องค์กร ชุมชนทั้งในเชิงพื้นที่ และในลักษณะอื่นๆ โดยการดำเนินกิจกรรมเพื่อเด็กและเยาวชนนี้จะเป็นส่วนที่สำคัญ    อย่างยิ่งในการสร้างพลังของเครือข่ายเด็กและเยาวชนในสถานศึกษา เกิดแหล่งการเรียนรู้ของคนในพื้นที่ในการแลกเปลี่ยนกิจกรรมของการพัฒนาการสร้างเครือข่ายการเรียนรู้ไปยังกลุ่มโรงเรียนและชุมชนใกล้เคียง ส่งเสริมให้โรงเรียนและชุมชนมีบทบาทร่วมกันในการป้องกันและแก้ไขปัญหาด้านอาชญากรรม ปัญหาด้านสุขภาพของคนในชุมชน ปัญหาด้านการไม่เคารพกฎหมายหรือการละเมิดสิทธิ์  ปัญหาด้านความขัดแย้งของผู้คนในสังคม เกิดการจัดสภาพแวดล้อมในโรงเรียนที่เป็นสถานที่ปลอดบุหรี่ มีกิจกรรมส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิดการลด ละ เลิกบุหรี่ พัฒนาให้คนในชุมชนมีความรู้ ความเข้าใจ ตระหนัก  และ เห็นความสำคัญของชุมชนที่ตนอาศัยอยู่ เป็นการพัฒนาศักยภาพของเด็กและเยาวชนให้สามารถสร้างเครือข่ายได้อย่างสร้างสรรค์และมีประสิทธิภาพ ก่อให้เกิดการสร้างองค์ความรู้ด้านกฎหมาย กระบวนการยุติธรรม ระบบการป้องกันและแก้ไขปัญหาในชุมชนอย่างยั่งยืน
   
 
 


โครงการเยาวชนพลยุติธรรม
457/33 ซอยจรัญสนิทวงศ์ 35 แขวงบางขุนศรี เขตบางกอกน้อย 10700
โทร.0-2412-3284 , 0-1826-3932 โทรสาร 0-2864-9328
www.powerjustice.com E-mail : powerjustice.com@gmail.com , sinloyma@gmail.com
ติดต่อ webmaster : suphan_tun@hotmail.com